بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی

تاریخچه بخش:

در راستای فعالیت‌های علمی اصلاح نباتات، در سال 1338، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کشور رسماً فعالیت خود را آغاز نمود. در همان سال نیز فعالیت مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان، با تشکیل اداره اصلاح و تهیه نهال و بذر در مشهد آغاز شد که بعدا به نام بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ادامه فعالیت داد. در سال 1395 این بخش با ادغام با چند بخش تحقیقاتی به نام جدید بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی تغییر نام پیدا کرد. بخش جدید نماینده موسسات تحقیقاتی ستادی: اصلاح و تهیه نهال وبذر، پنبه و گیاهان لیفی، دیم و علوم باغبانی در مرکز خراسان رضوی می باشد.

تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر به عنوان یکی از مهم‌ترین زمینه‌های پژوهشی در کشاورزی به طور مستقیم یا غیر مستقیم به افزایش کیفیت و کمیت تولیدات کشاورزی منتهی می‌شود. هم اکنون برنامه‌ها و فعالیت‌های پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی خراسان رضوی، در راستای وظایف و مسئولیت‌های قانونی موسسات فوق الذکر، در زمینه پژوهش‌های به نژادی، به زراعی و به باغی محصولات متنوع زراعی و باغبانی و نیز در زمینه احیاء و نگهداری ذخایر مهم توارثی محصولات زراعی و همچنین برنامه ریزی در امر تولید و تکثیر هسته‌های اولیه بذور محصولات زراعی ادامه دارد. به عبارت دیگر بخش علوم زرایع-باغی با مشارکت در فعالیتهای پژوهشی، ترویجی و توسعه‌ای در سطح ملی و استانی با اجرای پروژهای تحقیقاتی در راستای پاسخ به مشکلات و تامین نیازهای تحقیقاتی مربوطه در سطح ملی و استانی فعالیت دارد.

محورهای تحقیقاتی بخش:

واحد تحقیقات غلات (گندم، جو و تریتیکاله )
واحد تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه ای
واحد تحقیقات دانه های روغنی
واحد تحقیقات ژنتیک و ذخایر توارثی گیاهی
واحد تحقیقات سبزی و صیفی و حبوبات آبی
واحد تحقیقات کشاورزی دیم
واحد تحقیقات پنبه و گیاهان لیفی
واحد تحقیقات باغبانی

ماموریت، وظایف، اهداف و چشم انداز:

- اجرای طرح‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی کاربردی و بنیادی راهبردی (به نژادی، به زراعی و به باغی) محصولات مختلف زراعی و باغی به منظور دستیابی به مواد ژنتیکی برتر و تکنولوژی‌های نوین زراعی و باغی در جهت بهبود کمی وکیفی تولیدات زراعی و باغی
- اجرای طرحهای تحقیقی ترویجی در راستای معرفی ارقام جدید محصولات کشاورزی
- تولید و تکثیر بذور ارقام اصلاح شده محصولات زراعی به عنوان هسته اولیه بذری در چرخه تولید
- تولید و تکثیر نهال های اصلاح شده درختان میوه
-همکاری با بخش اجرا (دولتی) در راستای انجام تحقیقات کاربردی مورد نیاز استان
- همکاری با مراکز تحقیقات بین المللی به منظور تقویت ژرم پلاسم و مشارکت آنها در برنامه های به نژادی
- همکاری با بخش خصوصی در راستای انجام تحقیقات کاربردی مورد نیاز استان

دستاوردهای شاخص بخش:

الف- معرفی ارقام جدید زراعی و باغی در همکاری با موسسات ستادی
-معرفی سالانه 10 رقم مجموعا 40 رقم از محصولات مختلف زراعی (غلات، علوفه، دانه روغنی، سبزی صیفی و پنبه) و باغی (میوهای هسته دار، دانه دار و پسته)، از ابتدای 1402 تا انتهای 1404
ب- ارائه روش‌های مدیریت به‌زراعی و به‌باغی با تاکید بر پیامدهای تغییر اقلیم بر حوزه کشاورزی در محصولات زراعی-باغی از جمله:
- تلاش در جهت افزایش نفوذ ارقام زراعی مختلف از 5 تا 30 درصد در عرصه استان و کشور
- تولید دانش فنی: کشت درختان میوه (انگور، شلیل و هلو) در گلخانه
- تولید دانش فنی: روش سرشاخه‌کاری در درختان میوه
- اجرای طرح کلان زعفران (5 ساله) و تهیه و تدوین گزارش نهائی طرح مشتمل بر 16 دستاورد کاربردی
- تولید دانش فنی: روش مدیریت به هنگام هرس تابستانه درختان میوه هسته دار
- تولید دانش فنی: افزایش بهره وری آب و پایدارسازی تولید گندم از طریق کشاورزی کم نهاده
ج- تولید طبقات بذری به میزان 100 تا 150 تن در هر سال برای تحویل به شرکتهای بذری جهت تولید بذور گواهی شده برای کشاورزان