درباره مرکز

تاریخچه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی

مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی با هدف چابک سازی، عدم موازی کاری و انسجام در اهداف سازمانی، در چارچوب طرح ادغام مراکز تحقیقاتی و آموزشی استانی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در سال 1394 شکل گرفته است. فعالیتهای تحقیقاتی و آموزشی این مرکز از سابقه ای قابل توجه برخوردار است که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.

فعالیتهای تحقیقاتی

فعالیت تحقیقاتی این مرکز از سال 1338 با تشکیل اداره اصلاح و تهیه نهال و بذر آغاز شد. تحقیقات گیاه پزشکی نیز در سال 1342 در واحدی به نام آزمایشگاه بررسی آفات و بیماریهای گیاهی در ایستگاه کشاورزی طرق و در اراضی اداره اصلاح بذر شکل گرفت و در سال 1345 به ساختمان جدید انتقال یافت. در سال 1344 اداره خاک شناسی در ایستگاه کشاورزی طرق تشکیل شد و با مشاوره کارشناسان خارجی، تحقیقات خود را در مورد مسائل خاکشناسی با امکانات کافی شروع نمود. این واحدهای تحقیقاتی سه گانه و نیز واحد تحقیقات چغندرقند که در قالب یک آزمایشگاه در سال 1344 در ایستگاه کشاورزی طرق قرار داشت، از نظر برنامه فعالیت و استخدام زیر نظر موسسات تحقیقات مادری بودند و از نظر اداری توسط اداره کل کشاورزی سابق اداره می شدند. علاوه بر این، اداره های جنگل و مرتع و دامپروری با سابقه زیاد تحقیقاتی و اجرایی و با وضعیتی نسبتا مستقل در استان خراسان فعالیت گسترده ای داشتند.
از سال 1365 با تغییر ساختار تحقیقات در وزارت کشاورزی و تشکیل مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان، این ادارات به صورت بخشهای مختلف تحقیقاتی، زیر نظر رئیس مرکز تحقیقات که از طرف سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انتخاب شده بود، اداره می شدند.
در سال 1370 باتوجه به تفکیک وظایف بین وزارت کشاورزی و جهاد سازندگی، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان که شامل بخشهای تحقیقات جنگل و مرتع، آبخیزداری و علوم دامی بود، تشکیل شد. در سال 1382 براساس قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان تشکیل شد و با هدف انسجام فعالیتهای تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زیر نظر مدیریت واحد و هماهنگ به منظور حل مشکلات و معضلات بخشهای اجرایی سازمان جهاد کشاورزی، با مدیریت علمی موسسات مادری و مدیریت ستادی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، به فعالیت خود ادامه داد. با استقلال استانهای خراسان شمالی و جنوبی از استان خراسان بزرگ، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی از ابتدای سال 1384 و مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان شمالی از ابتدای سال 1386 از این مرکز جدا شدند.

با تأسیس مرکز، واحدهای تحقیقاتی موجود و همچنین واحدهای ایجاد شده، زیر نظر مرکز و در قالب بخش‌های تحقیقاتی به شرح زیر فعالیت می‌نمایند: 
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی
این بخش از سال 1338 با هدف اصلاح، مرغوبیت و بازدهی مطلوب بذر و نهال محصولات زراعی و باغی ایجاد شده است. 
بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی 
بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی در سال 1342 با هدف تحقیق در مورد آفات و بیماری‌های گیاهی و علف‌های هرز و راه‌های مبارزه با آن‌ها تأسیس شد. 
بخش تحقیقات خاک و آب
این بخش در سال 1344 با هدف انجام مطالعات خاکشناسی، حاصلخیزی خاک و آبیاری تاسیس شد. 
بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند 
این بخش در سال 1344 در ایستگاه کشاورزی طرق تأسیس شد. در ابتدا تحقیقات اولیه چغندرقند در ایستگاه بررسی چغندرقند انجام می شد و سپس به بخش اصلاح و تهیه بذر چغندرقند تغییر نام داده شد. 
بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
این بخش در سال‌ 1371 تأسیس شد و در سه حوزه آبیاری، ماشین آلات و صنایع غذایی مشغول به فعالیت می‎باشد. 
بخش تحقیقات جنگل و مرتع 
این بخش در سال 1370 در مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خراسان تشکیل شد و در سال 1382 با ادغام دو مرکز تحقیقاتی یاد شده، به‌صورت یکی از بخش‌های اصلی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی درآمد. 
بخش تحقیقات علوم دامی 
این بخش نیز از سال 1370 در مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خراسان تشکیل شد و در سال 1382 با ادغام دو مرکز تحقیقاتی یادشده، به‌عنوان یکی از بخش‌های اصلی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی به فعالیت خود ادامه می دهد. 
بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری 
این بخش در سال 1373 در مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام خراسان تشکیل شد و پس از ادغام این مرکز با مرکز تحقیقات کشاورزی در سال 1382، به‌صورت یکی از بخش‌های اصلی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی فعالیت‌های تحقیقاتی خود را دنبال می کند. 
بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی
در سال 1376 با بکارگیری یک نفر عضو هیات علمی رشته اقتصاد کشاورزی، فعالیت های تحقیقاتی در حوزه اقتصاد کشاورزی در مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان شروع و در سال 1382 گروه تحقیقات اقتصادی از ادغام گروه اقتصاد کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و گروه تحقیقات اقتصادی اجتماعی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام جهاد تشکیل و در سال 1385 گروه اقتصاد کشاورزی و بررسی مسائل روستایی سازمان جهاد نیز در این گروه ادغام گردید. این گروه از سال 1388 به بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی و ترویجی تغییر نام یافت. 
واحد استانی تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال 
این واحد از سال1383 تأسیس شده است و مسئولیت تهیه و تکثیر بذر و نظارت بر تولید بذر در استان را بر عهده دارد. 
علاوه بر بخش‌های تحقیقاتی که مطالعات مهم و اساسی کشاورزی را در مرکز استان انجام می‌دهند، در اکثر موارد تحقیقات تکمیلی روی محصولات خاص منطقه در ایستگاه‌های تحقیقاتی مرکز صورت می‌گیرند که این ایستگاه‌ها عبارتند از: 

فعالیت‌های آموزشی
مرکز آموزش جهادکشاورزی خراسان رضوی یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین مراکز آموزش کشاورزی در سطح کشور است که توانسته است در راستای تحقق اهداف عالیه نظام جمهوری اسلامی ایران با انجام وظایف خود گام‌های موفق و مؤثری بردارد. این مرکز حاصل ادغام دو مرکز آموزش کشاورزی مشهد (1329) و مرکز آموزش عالی شهید هاشمی‌نژاد مشهد (1360) است که در تاریخ 25/07/1381 شکل گرفت.
مرکز آموزش کشاورزی مشهد در سال 1329 با نام دانشسرای کشاورزی و زیر نظر وزارت آموزش و پرورش در شهرستان فریمان افتتاح شد و تا سال 1332 در آن شهر به فعالیت خود ادامه داد. در این دوره آقایان قادرپناه، جدیدی و حیدر تقی‌لو به ‌عنوان مدیران دانشسرا انجام وظیفه نمودند. این دانشسرا در سال 1333 به شهر مشهد منتقل شد و تا سال 1336 همچنان زیر نظر آموزش و پرورش به فعالیت پرداخت. از سال 1336 تا سال 1381 نیز با نام مرکز آموزش کشاورزی مشهد و زیر نظر وزارت کشاورزی به فعالیت خود ادامه داد.

مرکز آموزش عالی شهید هاشمی‌نژاد مشهد نیز در سال 1360 با کسب مجوز از وزارت علوم با عنوان آموزشگاه شهید هاشمی‌نژاد تأسیس شد. این مرکز طی مدت 15 سال مجری دوره‌های مقطع‌دار و ضمن خدمت کارکنان وزارت جهادسازندگی بود و از سال 1375 با شکل‌گیری نظام آموزش علمی- کاربردی به اجرای این دوره‌ها سوق داده شد. 
پس از ادغام وزارت خانه های جهاد سازندگی و کشاورزی در سال 1381 این دو مرکز آموزشی نیز در یکدیگر ادغام شدند و با نام مجتمع آموزش جهاد کشاورزی خراسان به فعالیت پرداختند. در سال 1386 نام این مجتمع آموزشی به مرکز آموزش جهاد کشاورزی خراسان رضوی تغییر یافت. مرکز آموزش جهاد کشاورزی خراسان رضوی طی فعالیت خود در طول سالیان گذشته موفق به اجرای بیش از 45 کد رشته علمی-کاربردی در مقاطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد و دانش‌آموختگی بیش از 4500 نفر شده است.
از سال 1394 پس از ادغام مراکز تحقیقاتی و آموزشی، این واحد ذیل معاونت آموزشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی به فعالیت خود ادامه می‌دهد. 
در حال حاضر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با 297 نفر پرسنل (108 نفر محقق) مشغول فعالیت است.