بخش تحقیقات خاک و آب

تاریخچه بخش:

بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با نام اداره خاک‌شناسی و حاصلخیزی خاک فعالیت خود را در سال 1344 در مشهد آغاز نمود. این بخش در حال حاضر در قالب پنج گروه تحقیقاتی حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه، آبیاری و فیزیک خاک، حفاظت خاک و مدیریت پایدار اراضی، شناسایی خاک و طبقه‌بندی اراضی و آزمایشگاه و با تکیه بر 14 نفر پرسنل شامل 5 نفر محقق عضو هیأت علمی در مرتبه‌های دانشیاری و استادیاری، 3  نفر محقق غیرهیأت علمی، 2 نفر کارشناس تحقیقات،  1 نفر کارشناس آزمایشگاه، 1 نفر تکنیسین و 2 نفر نیروی پشتیبانی فعالیت می‌نماید.

محورهای تحقیقاتی بخش:

بخش تحقیقات خاک وآب با تمرکز بر اقداماتی همچون مدیریت بهینه منابع خاک و آب، مطالعات پایش و ارزیابی خاک‌های کشاورزی، مدیریت تغذیه گیاه و کوددهی، تعیین نیاز آبی گیاهان در شرایط مختلف اقلیمی، بررسی فناوری‌های نوین و هوشمند آبیاری و شیوه‌های حفاظت و اصلاح خاک، به ارائه راهکارهای علمی برای بهبود بهره‌وری آب و کود، کاهش فرسایش و تخریب اراضی و افزایش پایداری تولیدات کشاورزی می‌پردازد.

ماموریت، وظایف، اهداف و چشم انداز:

تولید دانش فنی و ارائه راهکارهای علمی-کاربردی در حوزه مدیریت خاک و آب به‌ منظور ارتقاء بهره‌وری کشاورزی و حفاظت از منابع پایه و محیط زیست را می­توان به عنوان رسالت اصلی بخش تحقیقات خاک و آب برشمرد. در این راستا و همسو با طراحی و اجرای پروژه­های تحقیقاتی، آزمایش‌های مزرعه‌ای و گلخانه­ای، گردآوری و تحلیل داده‌های منابع خاک و آب، شناسایی مشکلات و نیازهای تحقیقاتی حوزه خاک و آب استان، این بخش وظیفه تدوین دستورالعمل‌های فنی، انتقال یافته‌های تحقیقاتی به بهره‌برداران، سازمان های مرتبط و بخش خصوصی و همکاری علمی با مراکز آموزشی، پژوهشی و اجرایی در حوزه تخصصی خاک و آب در سطح ملی و بین‌المللی را نیز عهده‌دار می‌باشد.

ارزیابی اراضی و تعیین کلاس خاک در راستای تغییر کاربری و همچنین پایش و کنترل کیفی مواد کودی از مأموریت‌ها و وظایف حاکمیتی این بخش محسوب می­گردد.  

ارائه راهکارهای علمی و اجرایی در راستای مدیریت یکپارچه منابع خاک و آب با در نظرگرفتن الزامات زیست محیطی و حفظ منابع پایه و دستیابی به جایگاه مرجعیت علمی در این حوزه تخصصی را می­توان به عنوان مهمترین هدف و چشم­انداز این بخش عنوان نمود.

دستاوردهای شاخص بخش:

    دانش فنی تولید اسید هیومیک از بقایای گیاهی ارزان قیمت
    فناوری طراحی و ساخت دستگاه نمونه بردار مکانیکی خاک با موتور بنزینی با قابلیت نمونه برداری تا عمق یک متر (ثبت اختراع)
    دانش فنی تولید و تکثیر غده زیره سیاه
    دانش فنی طراحی و ساخت دستگاه هیدروسیدینگ جهت کاشت سریع چمن (یک هکتار در روز)
    بازرسی و نظارت بر واحدهای تولید کود­های شیمیایی
    انتشار بیش از 160 عنوان گزارش نهایی طرح و پروژه تحقیقاتی
    انتشار حدود 125 عنوان مقاله در مجلات نمایه شده (ISI و ISC)
    تألیف 13 عنوان کتاب در حوزه تخصصی خاک و آب
    انتشار بیش از 35 عنوان نشریه فنی و دستورالعمل
    ارائه حدود 420 عنوان مقاله در کنفرانس های علمی داخل و خارج از کشور
    هدایت حدود 55 عنوان پایان نامه دانشجویی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری